12/12/2016

12.12.2016

1. Điều gì của tháng 12 là hay nhất? Đó là lúc chúng ta tự tổng kết lại xem năm qua có gì, và tự lập ra các bảng xếp hạng cho chính chúng ta.

2. Mình biết là có cái gì đó sai sai trong cái gọi là Pratical IQ.

Câu hỏi lớn nhất đời mình trong những năm tháng đi làm nhân viên là tại sao năng lực của mình không bao giờ kém người ta mà công việc của mình không bao giờ thành công như người ta. Sau những năm tháng đổ thừa lý do nhan sắc, thì sau đấy mình phát hiện ra, là do nhan sắc thật.

Mình đùa thôi. Ahjhj.

Practical IQ. Định nghĩa nôm na cho dễ hiểu là khả năng khiến cho người khác cung cấp cho mình cái mình muốn, khiến cho người khác thích mình và làm theo ý mình - trong đa số trường hợp thì "mình" và cả "người khác" đều không ý thức được chuyện này. À, có vài "mình" ý thức được chuyện này và sử dụng khả năng này rất tốt.

Cũng như sức sáng tạo trong Marketing, mình tin rằng khả năng cẩn thận chi ly trong kế toán hay Practical IQ là những thứ từ trong đi ra chứ không phải từ ngoài đi vào. Ý mình là bẩm sinh đấy. Nó có đi theo đường di truyền hay không thì mình không có biết, nhưng mình khá chắc đó là do bẩm sinh, rèn luyện mà ra được thì cũng trầy vi tróc vẩy, đổ mồ hôi sôi nước mắt, tự mình quằn quại và trải qua quá trình đau đớn gần như tiến hóa mới tạo ra được, chứ không phải đọc 3 cuốn self-help là được đâu.

Điều cần nói là khi sức sáng tạo và khả năng tỉ mỉ mang đến hiệu quả cho công việc cụ thể và hiển hiện rất rõ ràng, thì cái gọi là Practical IQ hiếm khi nhìn thấy và áp dụng cho rất ít cái gọi là công việc cụ thể (ví dụ như sale, nhưng sale có thực sự là một công việc hay không?)

Practical IQ sẽ là một sự bổ khuyết tuyệt vời nếu nó là một tài năng đính kèm với một tài năng khác. Ví dụ như một nhà khoa học lỗi lạc có khả năng khiến người khác nghe theo mình và sẵn sàng đầu tư vào công trình của mình. Ví dụ như một nhà soạn nhạc, nhà phát minh, nhà nghiên cứu, họa sĩ, nhà sản xuất có thể dễ dàng đem những ứng dụng tốt đẹp của mình đến với người sử dụng thông qua việc thuyết phục họ bỏ vốn vào đó. Nhưng nếu đứng một mình, Practical IQ là một mối nguy hại. Nếu những con người không có bất kỳ tài năng gì ngoài Practical IQ, họ dễ dàng lái người khác đi theo con đường mà họ muốn - vấn đề là con đường đó sẽ dẫn đến vực thẳm, hay hố ga, hay bãi rác... Họ luồn lách, thao túng những kẻ ngu ngốc và chèn ép những người tài thực sự. Và thế giới này sẽ đi về đâu nếu Practical IQ lên ngôi thay cho IQ thuần túy?

Cách đây không lâu, mình tán thành Practical IQ. Nhưng gần đây thì mình nhận ra rằng, khi mình khoan dung với một thứ, thì là đã vô thức mà tàn nhẫn với thứ khác rồi. Tài năng thuần túy vẫn nên được đặt cao hơn, trang trọng và quý báu hơn.

Một xã hội đề cao Practical IQ, ca ngợi nó như một tài năng ưu việt nhất, là một xã hội ngu ngốc và lừa đảo. Người tạo ra sản phẩm quan trọng hơn người bán được nó. Nhưng người ta lại ca ngợi người bán được sản phẩm thay vì bản thân sản phẩm hay người tạo ra nó, thì chính người ta cũng không biết mình đang cần cái gì.

3. Mình đồng ý với Aristotle, có những người sinh ra để làm người cai trị, và những kẻ khác sinh ra để làm nô lệ. Đặc điểm nhận dạng chính là, những người cai trị luôn biết bản thân muốn cái gì, còn những kẻ bị trị thì luôn đợi xem người khác muốn gì và nghĩ rằng bản thân mình cũng muốn thứ đó.

Mình ủng hộ tinh hoa trị. Cấp quyền lực cho những người thực sự tinh hoa, thay vì đại-diện-của-giai-cấp-bần-nông như vầy.

4. Trong Suối Nguồn, có một đoạn khi Ellsworth Toohey nói chuyện với Peter Keating, như vầy: "... Tôi luôn luôn nói chính điều đó. Nói rõ ràng, chính xác và công khai. Tôi không có lỗi nếu anh không có khả năng nghe thấy. Tất nhiên là anh có thể. Nhưng anh đã không muốn. Với tôi, như thế còn an toàn hơn là bị điếc."

Cách đây không lâu, mình có đọc một bài viết phân tích số tiền chục tỷ, trăm tỷ của xổ số Vietlott. Họ trình bày rất rõ ràng rằng 55% doanh thu từ tiền mua vé số sẽ dùng để khỏa lấp khoản 12 tỷ ban đầu mà công ty chi ra, và 45% còn lại thì chia thành: 20,9% cho thuế VAT và tiêu thụ đặc biệt, 8% cho đại lý, một số phần trăm không cụ thể cho chi-phí-hoạt-động (đây chính là khoản thu của chủ Vietlott), và sau hết thảy thì phần còn lại sẽ cống nạp cho thuế thu nhập doanh nghiệp và một khoản gì đó nộp tại địa phương mà mình tin là thông tin đã bị lấp liếm.

Khi bạn mua một tờ vé số, 5,500 đồng được đưa vào giải thưởng cho duy nhất một người trúng, 2,090 đồng đưa vào tiền thuế, 800 đồng cho chỗ bán vé số, 1,610 đồng có thể nói là thu nhập của chủ Vietlott. Thu nhập của Vietlott vào cuối tháng 11 là vào khoảng 723 tỷ đồng, chia ra ta có: 397 tỷ đồng trả thưởng, 151 tỷ đồng tiền thuế, 57 tỷ đồng cho các chỗ bán vé số, và 116 tỷ đồng cho chủ Vietlott (và dĩ nhiên là các-bên-liên-quan). Trong 397 tỷ đồng thì có khoảng 39,7 tỷ đóng thuế thu nhập cá nhân, như vậy thuế đã là 190 tỷ đồng.

Đọc số nhiều thấy mệt quá.

Nói tóm lại, hình thức chơi vé số tự chọn chính là gom tiền của cả đống người nghèo, sau đó đem cho một người nghèo để người đó thành người giàu - đồng thời qua đó thu hoạch một đống tiền cho riêng mình, và chia một đống tiền khác cho những nhân viên của mình, và một đống khác nữa cho phúc lợi chung của toàn xã hội. Khoản thuế đó ai hưởng? Trên lý thuyết là tất cả mọi người. Như vậy, mình phải cảm ơn những người mua vé số, vì tiền của họ sẽ giúp con đường mình đi hàng ngày bằng phẳng hơn. Chính như cụm từ bài báo đã sử dụng, "dùng mỡ nó rán nó". Người ta hỏi chứ hình thức quay số đó có khi nào là gian lận không, mình không cho là vậy, việc quái gì phải gian lận, khi mà chắc chắn nó đã ăn được 16% trong tổng số tiền người ta chi ra, bạn chi tiền - chưa chắc bạn đạt lại, nhưng thì chắc chắn là ăn 1.610 đồng rồi đó. Chủ Vietlott công khai, minh bạch, họ tuyên bố tiền của tụi bây sẽ được dùng để trao thưởng và nuôi sống và nuôi giàu tao đó. Tuyên bố rất rõ ràng, vậy đó, nhưng người ta không thèm nghe, không muốn nghe, "...với tôi, điều đó còn an toàn hơn là bị điếc." 

Có một cụm từ rất hay được sử dụng để biện minh cho hành động mua vé số, là cụm từ "biết đâu..." Mình phiên dịch ra là một đống tiền đổ vô đó, để mua lấy niềm hy vọng. Một niềm hy vọng mong manh xa vời hiếm khi nào thành hiện thực. Giả dụ 1 tuần có 1 người trúng, thì 52 tuần có 52 người trúng, tỉ lệ trúng (theo phân tích đọc trên báo) là 1/8 triệu người, như vậy, nếu chia ra công bằng ai chơi cũng trúng thì 154 năm sau bạn sẽ trúng. Ahjhj. Nhưng mà họ không nghe không thấy, họ cứ "biết đâu...".

"...với tôi, điều đó còn an toàn hơn là bị điếc." 

12/05/2016

Suy nghĩ nhất thời

Hiện tại thì mình đang có một vài suy nghĩ như sau.

1. Mình mừng vì sự tứ xứ của Sài Gòn.

So sánh thế này thì hơi khập khiễng, nhưng mình thấy theo một mặt nào đó, Sài Gòn tương đối giống Mỹ quốc. Không có dân Sài Gòn gốc. Hồi đó thuộc Campuchia, nên nếu gọi là dân gốc Sài Gòn thì chắc là người Campuchia. Sài Gòn là miệt tứ xứ. Ở Sài Gòn cô bán phở nói giọng Bắc, hay cô bán bún bò nói giọng Huế, hay cô bán hủ tiếu nói giọng miền Tây, hay chú bán hoành thánh nói ngọng đều là hết sức bình thường. Cái chuyện khi mình đi vô quán, chủ quán nói tiếng Sài Gòn với mình rồi quay sang nói với nhân viên bằng cái tiếng gì đâu mình không hiểu nổi (tiếng Bắc, tiếng Trung, tiếng miền Tây, hay tiếng Quảng), là chuyện bình thường. Và chúng mình chấp nhận điều đó như một lẽ thường của cuộc sống Sài Gòn.

Sài Gòn cũng gặp vấn đề tương tự như Mỹ quốc, là nạn phân biệt. Trong lúc trà dư tửu hậu, hay trong lúc kẹt xe, hay trong những lúc câu chuyện quay về đề tài tệ nạn xã hội, có người oán trách dân tứ xứ. Nhưng mình thấy hiếm hoi lắm. Bản thân dân Sài Gòn không có cái gọi là tự hào dân gốc như (nghe đồn) là dân Hà Nội, vì hiếm có người nào "gốc", cũng toàn trôi dạt từ miệt khác, trôi từ đời ông cố ông nội, hiếm có người vỗ ngực bảo ta đây Sài Gòn gốc, một phần, vì đứng giữa đám người xuất thân khắp nơi, điều đó nghe thật là ngớ ngẩn, bởi thái độ của mọi người xung quanh sẽ là "kệ mày chứ".

Và điều đó cũng mang lại một sự dễ sống cho Sài Gòn. Mình hay nghĩ, liệu có phải vì người Europeoid đa chủng tộc, có mắt xanh mắt nâu mắt đen, có tóc vàng tóc trắng tóc đen tóc nâu tóc đỏ, họ đa dạng và khác nhau ngay từ lúc sinh ra nên họ dễ thông cảm và chấp nhận sự khác biệt hơn những người Mongoloid chỉ có tóc đen mắt đen? Sự đa dạng trong một cộng đồng mang lại ý nghĩa xã hội và tầm nhìn lớn hơn cho cộng đồng đó. Và quan trọng nhất, khi người ta chấp nhận sự khác biệt, người ta không cần thay đổi theo một khuôn mẫu chung để sống được ở đất Sài Gòn, người ta chỉ việc là chính mình, là đủ. Và vì điều đó, mình mừng vì sự tứ-xứ của Sài Gòn.

2. 10 năm dài bao nhiêu? 30 giây dài bao nhiêu?

Tháng 12 thường đem lại nhiều cảm giác hoài cổ. Mình thích chữ Nostalgic.

Chiều nay mình ghé ngang trường cấp 3, và nghĩ rằng, mình đã rời khỏi đây được 10 năm rồi đó. Gặp lại cô bán bánh tráng trộn để mua 1 bịch bánh tráng. Thấy mừng mừng tủi tủi. Mừng vì cô ấy vẫn còn ở đây, và tủi cũng vì cô ấy vẫn còn ở đây.

Mình nghĩ, những người bán hàng xung quanh trường học, có gì đó rất giống với các thầy cô giáo. Họ ở đó, chứng kiến các thế hệ học sinh đi qua. Thời gian đối với họ không có ý nghĩa - chí ít là khi so sánh với thời gian của học sinh, vì hết lớp này thì lại tới lớp khác, cũng bộ đồng phục đó, cũng những câu nói đó, và cũng những phản ứng đó. Công việc của họ, về cơ bản, không thay đổi. Cảm xúc qua tháng năm của họ, về cơ bản, cũng không thay đổi. Mình nhìn lại 10 năm của mình, đó là cả một hành trình dài thay đổi từ một đứa ngu ngốc và đần độn và không ý thức được chuyện đó, trở thành một đứa ngu ngốc và đần độn và ý thức được chuyện đó =))

Họ gặp lại học sinh thì học sinh đã không còn là học sinh, nhưng học sinh gặp lại họ, thì họ vẫn cứ là họ. Mình nghĩ, tới một điểm cố định của cuộc đời, liệu chúng ta sẽ chững lại như vậy?

Nhưng. Nói chung, có một cảm giác kỳ lạ pha trộn giữa một sự yên tâm mơ hồ và niềm vui mờ nhạt của việc lòng ích kỷ được thỏa mãn khi nhìn thấy cái xe bánh tráng trộn đó không upgrade lên thành cái quán bánh tráng trộn kiêm hủ tíu sườn kiêm bánh mì pa tê. Nếu gạt bớt phần ích kỷ của việc ký ức được gìn giữ, thì cái tốt đẹp còn lại, sẽ là cảm giác được thuộc về một nơi nào đó khi mà gặp đàn em cùng trường và hỏi nó: em có ăn bánh tráng trộn của cô bán trước cổng chưa, ừ phải, cái bịch bánh tráng có món nước sốt bò ngâm ngon ngon ấy, ừa ngon hén, đi đâu ăn cũng thấy không ngon bằng, sao cơ, lên 10k rồi à, hồi xưa chị ăn có 2k hí hí hí...

Ừ thì cũng có hơi kì khi "bản sắc" của một trường học lại gói gọn vô cái xe bánh tráng trộn như thế.

3. Trưa nay mình coi một cái vid, nội dung là về sự hòa trộn giữa truyền thống và hiện đại của Nhật Bản. Vid đẹp. Nhưng cái làm mình suy nghĩ nhiều là cái gọi là "văn hóa". Nói tới Nhật Bản, là nói tới hoa Anh Đào, nói tới kimono, yukata, văn hóa truyện tranh, hakama, bắn cung, bóng chày, sumo, ninja, samurai, nói tới sushi, tempura, udon, ramen, tháp Tokyo... người ta có thể liệt kê cả ngày những thứ mà khi nó xuất hiện, người xem sẽ liên tưởng ngay đến Nhật Bản. Mình lại nghĩ đến Việt Nam, cứ nói là 4000 năm văn hiến, nhưng cái gì hiện lên sẽ làm người ta nhớ ngay đến Việt Nam?

Mình đã luôn nói rằng, Việt Nam là một cái mix vĩ đại giữa văn hóa Tây phương và Đông phương. Đặc biệt là ở Sài Gòn. Chúng ta nói chuyện hao hao tiếng Trung Quốc, và dùng bảng chữ cái alphabet của phương Tây. Chúng ta có những ngôi chùa mái cong vút nằm rải rác trong thành phố, và lọt thỏm giữa trung tâm thành phố là Nhà Thờ Đức Bà với kiến trúc không thể Tây phương hơn. Chúng ta có những dinh thự xây theo kiểu Tây ở bên ngoài, nhưng bên trong trang trí lại sặc mùi Tàu. Thậm chí bên trong tính cách, rõ ràng chúng ta vừa thích thuộc về đám đông, lại vừa thích nổi trội và khác biệt.

Nhưng vì "mix" như vậy, chúng ta khó có cái gì thực sự riêng biệt. Bộ áo dài truyền thống mà chúng ta hằng tự hào, hao hao giống bộ sườn xám. Tô phở mà chúng ta hằng tự hào, cũng hao hao giống như phở của Trung Quốc. Đi trên đường phố, các hàng bánh Taiyaki hay Takoyaki trở thành món ăn đường phố. Nếu chạy ra khu Lê Thánh Tôn, sẽ bị nhầm là lạc vô phố Nhật vì toàn bộ là quán bán món Nhật. Đám cưới của chúng ta nhét vô đủ thứ văn hóa, từ bưng quả của Việt Nam rồi lại ra nhà hàng với trang trí sặc mùi phương Tây. Chúng ta dễ chấp nhận và dung hòa khác biệt đến mức bản sắc trở thành thứ gì đó rất lạ mắt lạ tai.

Nói về Việt Nam, chúng ta nhớ tới cái gì. Hay nói đúng hơn, nói tới cái gì làm chúng ta nhớ đến Việt Nam?

Chậc.

11/16/2016

2016.11.16

Trên đời này chẳng có cái gì là tuyệt đối.

2. Mình nhớ lại mấy bài nhạc khiến mình chán ghét. Thực ra hoàn toàn không phải tại tụi nó đáng chán đáng ghét, đa phần lý do là do tụi nó xuất hiện sai thời điểm thôi. Ví dụ như lúc mình đang cố tập trung đọc sách mà hàng xóm dập nhạc đùng đùng thì có là Noo Phước Thịnh mình cũng ghét. Hoặc, bài hát gần đây nhất mà mình tuyên bố ghét là bài Nếu em còn tồn tại, bản thân cái bài hát chẳng có gì, nhưng mà có một đêm kia, gần 2 giờ sáng mà đám hàng xóm ôn thần mắc dịch cứ hát karaoke bài đó, gào rú lên như thể cả thế giới này phải thưởng thức cho được giọng hát thần thánh của chúng nó thì mới xứng, sau đêm đó, mình quy chụp rằng tất cả những thằng ghiền bài đó đều dở hơi và rởm đời và vô liêm sỉ như vậy, nên mình ghét cái bài đó.

Nhắc đến âm nhạc. Thật ra cái vấn đề này mình đã nhận ra lâu rồi, nhưng đến khi coi cái Series Black Mirror thì nó mới được gọi thành tên. Thị trường ca sĩ bão hòa lắm rồi. Khi mà các cuộc thi mọc lên như nấm độc sau mưa, thì mình có cảm giác 50% dân số biết hát. Vậy thì còn quái gì là tài năng nữa mà thi với thố. Bao nhiêu ca sĩ lên-ngôi, rồi nào giấc mơ thành hiện thực này nọ. Họ đâu rồi? Lên ngôi, ôm tiền - mà chắc chỉ đủ để chi trả chi phí đi thi, rồi sao nữa?

3. Dạo này hay nhắc đến cụm từ "rồi sao nữa". Theo nghiên cứu không chính thức của mình tự làm ra, thì những người hay quan tâm đến hậu quả/hiệu quả hơn là quá trình bị vướng vào chứng chán đời trầm trọng - hay còn gọi là khủng hoảng niềm tin xã hội. Mình cũng nhận thấy là dạo này mình có xu hướng tin vào những chỉ trích, những mỉa mai, hơn là những thương xót tội nghiệp này nọ. Ví dụ như chuyện mấy cô giáo bị điều đi tiếp khác. Bỏ qua mấy cái thúi hoắc như "nhiệm vụ chính trị", thúi tới nỗi chỉ muốn tránh xa chứ éo có buồn tranh cãi, thì mình tương đối tán đồng ý kiến của chú bộ trưởng giáo dục là trước tiên phải coi lại bản thân mấy cô giáo đã. Phát biểu này của chú ấy bị cộng-đồng-mạng ném đá dữ dội. Mình thì thấy, nói đúng phết. Trước tiên, phải coi tại sao mấy cô ấy không muốn mà vẫn phải làm. Ai cũng lý giải là tại vì nghèo, tại vì không muốn bị điều đến chỗ khác làm, không muốn bị đì. Mình thì thấy mấy lý do đó toàn là biện hộ. Nếu điều đó không đúng, thì bạn phải đấu tranh lại nó, chứ cứ thỏa hiệp rồi đi cầu xin lòng thương hại của người khác, thì còn dạy dỗ ai được nữa. Học sinh nó hỏi, cô giáo thấy chuyện đó sai sao vẫn cứ làm, cô bảo: tại vì cô nghèo. Sau này, nó đi trộm cắp, nó biết sai nhưng vẫn cứ làm, vì ngày xưa cô giáo nó đã bảo rằng nghèo thì có quyền thỏa hiệp với cái sai.

Con Soul lại nghỉ việc. Lý do muôn thủa là vì "môi trường". Cụ thể là vì sếp nó bảo bên merchandiser mới quý hiếm vì đem ra tiền cho công ty, chứ administrators như nó thì thay mấy hồi. Mình thấy sếp nó nói đúng phết, mình làm chủ doanh nghiệp thì đứa nào làm ra nhiều tiền thì đứa đó cần trân trọng, còn mấy đứa ăn lương rồi lo chuyện vặt vãnh - mà lại còn không đâu ra đâu như nó, thì thay mấy hồi. Và nó nghỉ việc, chủ yếu, theo mình, vì tự ái hão. Dù mức lương đó của nó tương đối khó kiếm trong thị trường việc làm hiện nay.

Bởi vậy, mình đã thành lập một cái niềm tin vĩ đại sau bao năm tháng đi làm, đó là trước tiên bản thân phải giỏi đã. Ví dụ như một cô giáo dạy giỏi, được học sinh và phụ huynh yêu mến, thì việc quái gì cô ta phải đi tiếp khách để được ở lại trường học, thậm chí cô ấy không đi dạy nữa mà về nhà mở lớp dạy thêm - như bà chị mà mình quen, cũng đủ để kiếm sống vậy. Tâm huyết với nghề thì nghề chẳng bỏ được. Thậm chí nếu dạy những môn mà thị trường dạy thêm không có thì cũng có thể chuyển nghề hoặc upgrade bản thân. Giáo viên thể dục có thể nhận dạy thêm ở các trung tâm thể dục thẩm mỹ, môn giáo dục công dân có thể học thêm tâm lý để giảng dạy ở các trung tâm về kỹ năng mềm... Còn cái biện hộ nếu không nghe thì bị điều đi chỗ khác dạy, mình thấy hèn hèn thế nào ấy, do cố mà bám trụ thị xã, sợ khó sợ khổ, nên mới phải cong lưng khuỵu gối nghe theo sắp xếp của "lãnh đạo". Mình chịu thôi, vì đúng là bây giờ nghề giáo cũng nhờ chạy chọt vô trường thị xã cho ngon ăn, còn mấy trường vùng ven thì do mấy cô không có tiền chạy chọt, không muốn khom lưng khuỵu gối trước oái oăm, đứng ra dạy.

Có thể mình sai lè ra (vì một lý do nào đó mà hiện tại mình chưa nghĩ ra), nhưng vì, nói thật là trong bao nhiêu năm trời làm học sinh, mình không có thầy cô nào mà mình ưa thích đặc biệt. Mình không có cảm tình với nghề giáo. Mình thấy có những người giáo án ngàn năm không đổi, chục năm trời không có thêm kiến thức gì mới, nhưng lậm vô chuyện đứng lớp nên nói chuyện cứ thích lên lớp người khác. Mình xui xẻo toàn thấy những người như vậy nên mình thấy chán chán. Cái nghề đáng lẽ là phải thường xuyên upgrade, lại dậm chân mãi một chỗ. Và, giai cấp đáng lẽ cần phải tiên phong trong cải cách giáo dục, bao nhiêu năm chỉ biết than khổ và làm theo, chưa từng có chút tiếng nói nào trong cải cách giáo dục. Và đấy là chuyện lợi dụng cái quyền lực điểm số trong lớp mà đì, chèn ép những học sinh không nghe theo.

Trước khi đi đấu tranh cho người khác, bạn phải hiểu cho rõ tại sao những người đó không tự đấu tranh cho chính mình đã.

4. Mình đã từng ở trong một công ty toàn nữ. Chỉ có một ông sếp nam. Dù lúc nào sau lưng họ cũng nói xấu sếp, nhưng trước mặt sếp thì họ trang điểm ăn mặc lộng lẫy, nói xấu nhau hòng để cho sếp có cảm tình hơn. Trong mindset của phụ nữ (đa số), thì đàn ông cũng là một tiêu chí để nâng cao bản thân. Bởi vậy họ mới giành giựt cảm tình của người đàn ông bằng cách chà đạp lẫn nhau...

10/17/2016

Đời buồn thimie

Tối qua đi đám cưới, khuya về, trùng hợp đọc được một câu: Em về quê anh ơi, Sài Gòn rộng quá, em thấy lạc lõng quá.

Ít nhất mấy người có cái quê để về, tôi thì về đâu đây.

Mình nghĩ, cuộc đời giống y chang cái đám cưới, ai cũng nghĩ chắc đẹp lắm, sung sướng và hạnh phúc lắm. Nhưng chỉ người trong cuộc mới biết cực cỡ nào, người ngoài cuộc mới biết lạc lõng cỡ nào. Trước mình khó tính, đi tới đâu cũng bắt bẻ người ta, nghĩ là do bản thân cầu toàn và đòi hỏi thôi, ai ngờ, còn là do bản thân ngu xuẩn nữa. Sau đám hỏi thì mình phát hiện ra rằng, những kẻ hay chỉ trích, phê phán và chê bai, là những kẻ éo có biết cái gì và éo có trải qua cái gì. Bởi vậy, hôm qua, mình đi sớm, nên ngồi một mình giữa cái bàn 16 người mà những người vô sau mình thì vừa không quen vừa đi có đôi có cặp, mình cũng hoàn toàn bình tĩnh, vui vẻ mà ngẩn người ngồi ngu cả buổi, đừng có hy vọng mình bắt chuyện với ai vì điều đó hoàn toàn không khả thi, mình ghét small talk kinh dị. Con bạn mình mặc váy cô dâu chạy quắn quéo khắp tiệc, mình biết nó bận lắm, nên thôi, nó kệ mình, mình cũng kệ nó. Mình cố cho cái dáng ngẩn người của mình không quá khó coi, vậy là hết mức.

Hồi xưa đi đám cưới còn đứng ở ngoài chờ bạn, gọi điện thoại ríu rít để vào cùng nhau, giờ thì, keme nhé, thong thả lại ôm cô dâu, chụp một tấm, bỏ bì thư, sau đó đi vào cái bàn của mình, rồi bắt đầu uống nước ngọt. Điện thoại cũng chả buồn mở ra nữa là. Lạc quen rồi. Bị cái thói quen xấu là hay đi sớm nó thế...

Cũng tối qua, hay tin miền Trung lũ lụt, cuốn trôi người và của cải, cũng tối qua, hay tin có người trúng Jackpot 92 tỷ rồi. Mình nghĩ tới hai câu thơ: đám cưới đi qua - đám ma đi lại. Cũng hay, người ta không kịp chết vì ghen tị, vì ti-vi vẫn đang đập vô mắt người hình ảnh dân miền Trung chơi vơi trên nóc nhà, câu chuyện những đứa trẻ bị lũ cuốn trôi, và tài sản mất sạch. Giống như vầy, giây trước còn nghĩ, trời ơi 92 tỷ cho tui con số lẻ cũng mừng thấy ớn, 92 tỷ làm sao xài hết, ai mà trúng chắc từ giờ tới cuối đời khỏi đi làm nữa mua nhà mua xe thành đại gia... giây sau thì nghĩ, may quá mình ở Sài Gòn, không có sợ lũ ngập nóc nhà, không sợ con mình cháu mình bị lũ cuốn mất. Đám cưới đi qua - đám ma đi lại, ở giữa hai đám, một đống người ngơ ngác sống tiếp.

Lắm khi nghĩ cũng thấy mắc cười lắm. Cùng là con người, cùng nói một thứ tiếng, cùng sống trên một mảnh đất, cùng đi chung một cái thang máy, cùng ngồi chung một cái bàn tiệc, tới cái tối thiểu nhất là một câu chào cũng tiếc mà nói với nhau. Là họ quá sợ tổn thương, quá lười biếng, hay là quá thất vọng với cuộc đời rồi? Vậy hà cớ gì, phải chưng diện cho kỹ càng và lộng lẫy.

Mình nói. Đám cưới nào cũng vậy, trang điểm lộng lẫy, làm tóc cầu kỳ, lựa đầm chọn váy, đi tới nhà hàng sang trọng, ăn xong rồi về. Để lại được mỗi cái tấm hình y như photoshop với cái mặt cười không thể giả tạo hơn. Thủ tục gì mà kì khôi. Con người thật là quái lạ. Mai mốt tao đãi tiệc cưới ở quán gà tiềm ớt hiểm, bây không cần trang điểm, không cần ăn bận đẹp, chỉ cần lê mông tới ăn xong rồi hùn tiền trả rồi về, lắm khi cái bàn nhỏ xíu, cái ghế nhỏ xíu, ly bia dơ hầy, cái chén nhựa ăn 8 món không thay, đôi đũa rớt xuống lụm lên xài tiếp, vậy mà, bây sẽ nói được với nhau vài câu...

"Cậu đi ăn với tớ, muốn ăn kiểu Tây hay kiểu Việt? Kiểu Tây là mỗi người một dĩa, kiểu Việt là nhiều người một dĩa, chúng ta thọc đũa vào dĩa, gắp về chén mình, không ngại nước miếng của nhau..."


10/13/2016

Ngày này 1 năm sau

Scheduled post.

Dự đoán Mei ngày 13.10.16.

Ngày này 1 năm sau, theo dự tính thì lúc này mình đã có N3 tiếng Nhật, chưa có thì ngồi đó mà xấu hổ đi, cả năm làm cái éo gì mà không học nên hồn?

Ngày này 1 năm sau, mình đã có sơ sơ căn bản tiếng Pháp. Chưa có thì thiệt là đáng tủi hổ, cả năm trời làm cái éo gì hả? Đồ vô dụng.

Ngày này 1 năm sau, mình đã đi du lịch nước ngoài 1 lần. Nghiêm túc mà nói thì mình muốn đi Nhật đó, nhưng mà mình không sure lắm, nên có thể giảm xuống là đi Thái hay Bali thôi cũng được.

Ngày này 1 năm sau, mình đã để dành được 200.000.000đ nhé. Phải như thế nhé. 1 tháng kiếm được 20.000.000đ nhé! Nhớ nhé!

Ngày này 1 năm sau, mình giảm còn 46kg nhé ha ha ha ha.

Nếu được, thì sắp có nhà riêng.

Éo cần có chồng đâu.


9/12/2016

12.9

Đáng lẽ là post hôm qua, nhưng nghĩ nghĩ, thấy trong sinh nhật mình, mà mình lại post bêu xấu chính mình, thì cũng có chút tâm thần...

Năm nay, tôi nghĩ, mình hợp với cái ngày sinh nhật này thiệt chứ. Năm nào vào ngày này báo chí truyền hình cũng nhắc lại về những người đã chết và bị thương ở sự kiện khủng bố Mỹ, và năm nào tôi cũng mừng sinh nhật vào ngày này. Tôi có cảm giác, mình kệ mie thế giới ngoài kia đau buồn, mình cứ vui cái niềm vui của mình. Thế giới đau buồn thì liên quan gì đến tôi, tôi vui thì liên quan gì đến thế giới. Nếu đem câu này đặt trong bối cảnh thông thường, hẳn là các nhà đạo đức lại bảo tôi vô lương tâm vô nhân đạo này nọ, nhưng, tôi đâu có nhiệm vụ khóc lóc trong đám tang của người khác? Rồi tôi lại nghĩ, vậy mai mốt thấy có đứa cười khi người khác đau, hãy nhớ kỹ, nhiều khi nó cười vì nó muốn cười chứ không phải vì thấy người khác đau mà nó cười, đừng đánh giá sự vật bằng con mắt.

Rồi, lại nghĩ, Osama khủng bố vào ngày tôi sinh ra, không phải tôi sinh ra vào ngày ông ta khủng bố. Thành thử, tôi thấy mình lẩn thẩn thế nào. Liên quan gì đâu? Buồn cười, khi tôi đọc cái tên mình, tôi gần như đoán được 99% phản ứng của người khác, giờ khi tôi đọc cái ngày sinh của mình, tôi cũng đoán được 99% phản ứng của người nghe. Tôi ghét việc mình đoán được người ta sẽ làm gì. Vì như vậy thế giới này hết mie nó bất ngờ...

Tôi nghĩ tiếp đến club 27, rồi gạt phắt đi. Tôi làm gì có đủ tài năng, nếu tôi chết năm 27 thì rõ ràng tôi chỉ là một đứa hưởng dương 27 tuổi, chứ éo phải club 27 gì.

Mà chưa kể, qua sinh nhật, hẳn là phải cộng 1...

Dạo này chất lượng giấc ngủ kém quá. Cứ chừng 2 tiếng thì tôi lại giật mình một lần. Nhìn đồng hồ đúng là 2 tiếng. Tôi lơ mơ nghĩ nghĩ, rồi ngủ lại. Cứ vậy, chập chờn cả đêm. Đêm ngày 11, tôi ngủ lúc 11 giờ, hối hận thấy mie, nghĩ chứ, phải mà giờ này tôi được ở nhà, tôi sẽ làm bộ thức qua 12 giờ như là mừng sinh nhật mình, thêm ly trà sữa kế bên và nếu tìm được một bộ truyện hay thì vừa đẹp rồi, đúng 12 giờ, tôi sẽ post một cái note gì đó lãng mạn lắm vào, để tự mừng sinh nhật. Nhưng chán chê thay, tôi nằm ở khách sạn, đầu óc lung tung và lơ mơ giữa cái bóng tối xa lạ. Giường không phải của mình thì dù êm ái cỡ nào ngủ cũng không ngon. 2 giờ sáng, tôi thức dậy, nghĩ tới cái order chưa đóng hàng mà đã lỡ nói khách hàng là đóng gửi rồi, tôi nghĩ đến cơn đau ở ngực trái, tôi nghĩ đến tài khoản không còn nhiều tiền, nghĩ đến món nợ 1 tỉ 5, nghĩ đến việc mình phải làm sao gom cho đủ tiền cho đợt đóng kế tiếp, nghĩ đến việc em gái tôi không đủ tiền đi du học vì nợ nhà, nghĩ đến việc làm sao đế tiếp tục... rồi tôi rối loạn đến ngộp thở, phải bật dậy đi tìm cái gì đó. Lúc đó, tôi nhớ cái giường của mình khủng khiếp, nếu như tôi còn được ở nhà, tôi sẽ rất nhanh ru mình ngủ lại, tôi có cách, nhưng ở cái nơi xa lạ khỉ gió này, tôi thực sự chẳng có cách nào.

Năm nay oán niệm về sinh nhật của tôi không cao. Chí ít, tôi thấy người ta cũng đâu có cần phải chúc mừng sinh nhật tôi làm gì. Vì tôi có nhớ ngày sinh của ai đâu. Khi không trông chờ, mà điều đó xảy ra, thì bạn sẽ vui, cho nên hãy tập không trông chờ cái gì cả.

Thời gian là cái gì chứ, cắn răng một cái là qua hết. Cái gì cũng vậy, cắn răng chịu đựng một chút, mọi thứ sẽ qua hết.

Nhiều khi nghĩ nghĩ, thấy mình đúng là có chút tâm thần. Bữa tôi đọc một câu hay lắm, rằng, trước khi bạn kết luận là bản thân mình bị chứng anti-social, hãy chắc chắn rằng đó không phải là vì xung quanh bạn toàn đám dở người. Khi không gian càng thân thuộc với tôi, thì tôi lại càng ghét cái tivi và những tiếng ồn, nhưng khi đến nơi xa lạ, tôi luôn mở tivi và để không gian thật ồn ào. Tối hôm kia tôi ra biển, định ngồi một mình một lúc suy nghĩ về trần thế, nhưng một là sợ bị nói là khùng, hai là sợ kềm không nổi chạy thẳng ra biển. Giỡn thôi, tôi sợ chết đuối thấy bà.

Bữa tôi đọc cái truyện hay lắm, có hai bà già rủ nhau đi chết. Một bà thì chưa già đâu, chắc cỡ tuổi gọi là dì thôi, nhưng bà ấy không khỏe mạnh, sau khi chiếc xe taxi tông vào gánh hàng lề đường của bà ấy, làm nguyên chảo dầu đổ vô người bà ấy, bà ấy sứt sẹo, tàn phế, không còn hình dáng của một con người bình thường, người tài xế taxi nhà cũng nghèo quá, ông ta dập đầu trước bệnh viện, gào khóc rằng lấy mạng tôi để đổi mạng bà ấy đi, nhà tôi còn vợ bệnh, còn con nhỏ, lấy mạng tôi đi, tôi không có tiền, lấy mạng tôi đi. Làm sao mà người ta lấy được. Con trai bà ấy để chạy chữa cho mẹ phải đi vào thế giới tội phạm, bán ma túy kiếm tiền, rồi nó bị bẫy, nó biết rõ đó là cái bẫy, và nó sẽ chết, nên nó chôn tiền cho bà rồi đi chết. Một bà khác sống một đời - không thể nói là oanh oanh liệt liệt - nhưng luôn vững vàng, bà đanh đá, dữ dằn, bà chịu khổ chịu nghèo nhưng đứng vững một đời, rồi cơn tai biến làm bà ngã quỵ, dù bà cố gắng chống gậy đi lại được, vẫn không ngăn được bản thân làm phiền con cháu. Rồi hai bà già, chờ một mùa đông lạnh lẽo, rủ nhau ra khỏi nhà, đi chết. Họ chọn cách đi thật xa xôi, đi biền biệt, và sẽ chết ở một nơi nào đó không ai biết, có thể là một cái gầm cầu, hoặc một khúc bờ sông xa lạ. Đi nhanh, đi vội, vì mùa xuân trời ấm thì không dễ chết đâu.

Tôi nghĩ về Will Traynor, nghĩ nhiều nhất về lúc anh nói "không" với Lou, khi cô van xin anh hãy sống tiếp, vì cô, vì mọi người, vì tình yêu. Nếu lúc đó Will đồng ý, thì hẳn Me Before You không nổi tiếng đến vậy. Nếu lúc đó Will đồng ý, thì câu chuyện sẽ kết thúc theo kiểu "and they live happily together forever"... Nhưng Will nói, "không". Tôi đọc đến đoạn này, và nhớ lúc Hazel hỏi Gus: Em không đủ hay sao. Và Lou cũng đã hỏi Will: Em là không đủ hay sao. Không. Dù Will thì trả lời thật lòng, còn Gus thì đã im lặng thỏa hiệp. Những cô gái không bao giờ hiểu, rằng cuộc đời của người đàn ông không bao giờ chỉ được lấp đầy bởi một cô gái. Anh ấy luôn khát vọng chứng tỏ bản thân, luôn khát vọng làm cái gì đó cho thế giới. Đó gần như là bản năng của đàn ông rồi. Anh có thể yêu cô nhất trên đời, anh có thể yêu cô và mình cô cả đời, nhưng chỉ cô thôi là không đủ. Will cần rất nhiều thứ khác, như bạn bè, công việc, những chuyến du lịch, những khám phá thế giới, Will cần trở thành một người đủ sức quản lý cuộc sống của mình. Gus vĩnh viễn mong ước có thể để làm dấu ấn trên đời, kiểu ước mơ rất đỗi siêu nhân của chàng trai trẻ. Cả hai người đó, tình yêu là quan trọng, nhưng không phải là tất cả.

Tự dưng lại nghĩ nhiều đến cái chết. Tôi không sợ chết, tôi chỉ sợ hậu quả của cái chết thôi. Hồi lâu có lần Yuu bảo tôi đi mua bảo hiểm, để lỡ có chết thì cũng còn tiền để lại cho ba má. Tôi thấy đúng. Đại thể, mình có thể dùng cái chết để báo hiếu. Tôi nghĩ mình sẽ lập một cái di chúc. Trong đó tôi đem hết những gì mình có cho em tôi, nhưng mà thấy nó ngu lắm, có khi nào nó bị dụ không, bị ai đó dụ phải chia đôi tài sản, rồi mất hết. Tôi nghĩ để lại cho mẹ tôi, nhưng rồi tôi chắc chắn mẹ tôi sẽ bị dụ, người ta dùng tình thương, dùng sự đáng thương, hay dùng món lời nhảm nhí nào đó dụ mẹ tôi tiêu béng hết tiền đi, mẹ tôi còn dễ dụ hơn em tôi. Tôi nghĩ để lại cho ba tôi, và rồi tắc lưỡi, không lẽ ba tôi ít dễ dụ hơn hai người trước hay sao, ba tôi còn hào phóng và sẵn tay ném tiền hơn cả hai người cộng lại. Đấy, khổ vậy đấy. Tôi không biết những người thân xung quanh tôi có bao giờ nghĩ để tôi quản lý tiền bạc không, họ có nghĩ về tôi như tôi nghĩ về họ không. Rồi tôi quyết định, thôi chia ba, để mạnh ai nấy sống.

Quan trọng lại, tôi sẽ cấm tuyệt họ đi mua đất xây mộ cho mình. Mie bà nó. Nhắc tới là muốn chửi thề. Chết là hết, chết là hết. Họ đem tôi đi thiêu thành một nhúm tro, sau đó nếu được thì đem lên rừng rải xuống mấy gốc thông thì tôi cảm ơn lắm. Chí ít, có thể nào tro của tôi sẽ bón cho cây cối một chút. Thực ra tôi thích quăng xác vô rừng cho thú ăn hơn, kiểu chết đó là sạch sẽ nhất, nhưng nghĩ thấy cũng hơi tội cho người còn sống, rủi nhìn thấy cái xác nham nhở của tôi thì cũng hơi ghê. Trong đám tang tôi, tuyệt đối đừng thuê kèn trống gì hết, tôi ghét tiếng ồn. Và tuyệt đối không mua đất nghĩa trang cho tôi. Tôi cứ nghĩ đến dì tôi, mua miếng đất 1 tỉ 4 cho ông ngoại đã mất cách đây 20 năm của tôi, thì tôi lại nhức đầu nhức răng. 1 tỉ 4 gửi ngân hàng mỗi tháng cũng có ít nhất 7 triệu, đem tiền đó lo cho một đứa nhỏ nghèo nào đó học hành tới nơi tới chốn, thì tốt hơn nhiều so với việc bới mộ người chết để đem vô. Tôi vĩnh viễn không hiểu được động cơ đằng sau việc đó, hoặc là, tôi xấu xa nghĩ, là để vênh mặt với những người còn sống khác.

Hên là post hôm nay, post hôm qua chắc kinh khủng lắm, sinh nhật mà toàn nghĩ đến chuyện chết chóc.

Nhưng cũng có làm sao... Giống như, khi nửa này của Trái Đất bắt đầu sáng thứ hai kinh dị, thì nửa kia vẫn còn đang quẩy tưng bừng tối chủ nhật, nhưng khi nửa này thở phào đã hết ngày thứ hai và chuẩn bị đi ngủ, thì nửa kia bắt đầu đối diện ác mộng. Nhân quả tuần hoàn, chẳng ai vui cả đời, chẳng ai buồn cả kiếp. Và sống chết thì cũng như vậy thôi.

Thôi.

8/19/2016

Cô Jo và cái áo sắp rách

Tớ đang đọc dở (và dịch dở) một bài báo về sự oversaturation of Rowling in the news (tạm dịch: sự ngập ngụa cái tên Rowling trong các mục tin tức), thì tớ cảm thấy phải viết ra vài ý nghĩ kẻo quên mất.

Một trong những token (dấu hiệu) chứng tỏ sự thành công của những người làm nghệ thuật (nghệ sĩ nói chung, diễn viên và tác giả và đạo diễn... nói riêng) là được báo chí gọi đúng tên thay vì gọi bằng tên của một nhân vật mà họ đã thể hiện hoặc một bộ phim/tác phẩm mà họ đã làm ra.

Ví dụ: Jennifer Lawrence thành công nhất khi cái tít báo là "Jennifer Lawrence diện váy đỏ đến dạ hội" thay vì " "Katniss Everdeen" diện váy đỏ đến dạ hội" hoặc "Diễn viên đóng vai "Katniss Everdeen" diện váy đỏ đến dạ hội. Hoặc nói theo một cách nào đó, cũng là thành công của Johnny Depp khi cái tít báo là "Johnny Depp ly dị vợ" thay vì "Thuyền trưởng Jack Sparrow ly dị vợ". Well... dù rất có khả năng cái tít sau dùng để gây cười, com'on, nó buồn cười thiệt mà.

Ngày xưa, khi Q-stick ra đời và là cái bông ráy tai đầu tiên trên thế giới, người ta có xu hướng gọi tất cả những cái bông ráy tai là Q-stick, Q-stick trở nên phổ biến đến nỗi nó không còn là tên riêng của thương hiệu nữa mà trở thành danh từ chung. Ủa mà nói chuyện thế giới chi cho xa, ở Việt Nam, xe hông-đa (honda) không phải là một từ dùng để chỉ thương hiệu xe máy Honda, mà nó đơn thuần được dùng để chỉ cái xe máy! Hoặc, có một thời, chữ "cô-ca" dùng để chỉ nước ngọt, thay vì Coca-Cola. Và xét đến địa phận thế giới thì bản thân Coca-Cola cũng phải đi mua quyền chữ Coke sau những nỗ lực tuyệt vọng thuyết phục người dùng làm ơn gọi Coca-Cola bằng đầy đủ tên mà người ta không chịu. À, mới đây, và theo quan sát hiện tại của mình, thì có một thương hiệu mới bị chết dí tên thành sản phẩm sau khi đã khai phá siêu thành công thị trường mới: Yakult, bằng chứng là dù người dùng mua cả lốc betagen, họ vẫn hỏi nhau: ê uống Yakult không. (nói đến đây thì mình quyết định đặt gạch cho một nghiên cứu xem làm thế nào để tránh cái việc người ta dùng tên của mình để gọi cho nguyên cái chủng loài, và xét tới cùng thì đây có gọi là thành công?)

Nếu xét theo logic thì hẳn mấy cái đoạn trên chẳng liên quan quái gì đến nhau.

Cho nên, tớ cần phải tóm lại ý tớ muốn nói là: nếu bạn nail a thing, anything (cực kỳ xuất sắc trong một cái gì đó), như cái cách Coca-Cola thống lĩnh thị trường nước ngọt (top-of-mind, theo mình thì ít nhất cũng phải 70%-80%, xét theo mức độ thường xuyên của câu hỏi "Pepsi thì được không ạ?", but it's a different story anyway), Honda thống lĩnh thị trường xe máy (ngày xưa ấy), hoặc cái cách mà hiếm có diễn viên nào sẽ thể hiện thành công Katniss Everdeen hơn Jennifer Lawrence hoặc thuyền trưởng Jack Sparrow hơn Johnny Depp, thì bạn cần phải đối diện với một thứ hiểm nguy lạ kì: "người ta sẽ quên sạch bạn tên gì và bạn là ai."

Đặc biệt là khi sự dễ dãi nhanh gọn của internet làm cho đầu óc con người càng lúc càng lười.

Vậy điều này thì liên quan gì đến việc mình đang đọc dở cái bài báo "oversaturation of Rowling in the news"? Vì bài báo đó đột ngột làm mình nhận ra một sự thật hiển nhiên là bản thân cô Jo là một novelist, chứ không phải là một Đấng Sáng Tạo Thế Giới Phù Thủy. Và nếu, cô ấy dừng lại như cái cách Harper Lee đã dừng lại sau To Kill The Mockingbird, thì cô ấy sẽ mãi mãi là Đấng Sáng Tạo Vĩ Đại trong lòng Potterhead. Nhưng, vì cô ấy đã viết thêm một số tiểu thuyết non-Harry Potter nữa (wow, surprised? then why on earth haven't we know any of them?), và những tiểu thuyết đó, well, có thể nói là không được đánh giá cao như Harry Potter, mình chợt nhận ra cô Jo chỉ là một novelist chưa chắc là xuất sắc. Hoặc giả, vì Harry Potter là một thế giới quá vĩ đại, người ta chỉ bâu vào cô Jo mỗi khi có cái gì đó liên quan đến Harry Potter - vì cổ nắm quyền của một Đấng Sáng Tạo vĩ đại? Nhưng, alert vang lên, khi chính cổ cũng có dấu hiệu bâu vào những thứ liên quan đến Harry Potter.

Sự thất bại thảm hại của The Cursed Child (theo ý mình) dù nó được duyệt bởi cô Rowling và trở thành - đại khái là phần 8 của Harry Potter đã dẫn đến một dạng tâm lý từ chối các sản phẩm hậu-Harry Potter của Potterhead (mình, và vài người), và phản ứng không đủ mức mong đợi của Ilvermorny dù nó được xây lên bởi chính cô Rowling, cũng một phần góp vào tâm lý đó. Giờ thì cô ấy sắp cho ra 2 Ebook về Harry Potter, và mình bắt gặp bản thân mang bộ mặt này =.= khi nghe tin đó thay vì nhảy cẫng lên vui sướng, thì mình biết là có trục trặc gì ở đây rồi. Nếu có thể nhắn tới cô Jo, mình - sẽ như một người quan tâm thứ thiệt, nói rằng: làm ơn dừng lại đi, hãy để thế giới phù thủy gói gọn trong 7 cuốn truyện đó thôi, co kéo thì chỉ có rách áo, chứ cái áo chẳng rộng thêm được...
Mei. Powered by Blogger.
© Moonland 2012 | Blogger Template by Enny Law - Ngetik Dot Com - Nulis