Blog Vsauce

Ghi nhanh kẻo quên do vừa coi xong mấy cái vid khoa học hay quá từ Vsauce.

1. "We are all alone in our mind"

Chúng ta hoàn toàn bất lực trong việc biết người khác nghĩ gì. Hoàn toàn bất lực. Chẳng hạn: có thể khi nhìn màu này thì mình và các bạn đều gọi là màu đỏ, nhưng thực ra mình thì nhìn thấy màu này còn các bạn lại thấy màu này - chẳng qua cả cuộc đời chúng ta được dạy cho đó là màu đỏ nên hễ gặp là chúng ta gọi nó là màu đỏ. Nói dễ hiểu hơn, thứ bạn gọi là màu đỏ - chưa chắc đối với mọi người, đó là màu đỏ. Nói cách khác, nếu có thể một ngày nào có khoa học tiến bộ tới mức có thể cho hai người mượn não của nhau để sử dụng, trong khi vẫn dùng não của mình =.=||| thì tự dưng mình phát hiện ra, hóa ra cái màu mà trước giờ mình kêu là màu đỏ trong mắt bạn mình là cái màu mà mình gọi là màu xanh lá cây. Nhưng, chẳng bao giờ có thể phát hiện ra chuyện này - chẳng bao giờ. Nên, hòa bình thế giới cứ thế mà phát triển. Và chúng ta hoàn toàn cô độc trong não của mình.

Cũng suy theo triết lý đó, chúng ta không bao giờ hiểu được người khác đau như thế nào khi bị kim đâm. Chúng ta suy diễn nỗi đau của họ thông qua những trải nghiệm của chính chúng ta và phiên dịch nỗi đau đó bằng đúng thứ mà chúng ta từng trải. Ví dụ, với người này thì đâm cây kim vào tay chẳng khác gì muỗi chích 1 phát và không có cảm giác gì. Nhưng với mình, cây kim đâm vào tay thì đau bm...

2. Deja Vu: cứ nghĩ là chuyện này mình đã gặp rồi
Thực ra, câu trả lời không có lãng mạn một tí nào cả: có thể bạn gặp chuyện này rồi / có thể chưa - nhưng nó chẳng ảnh hưởng gì tới Deja Vu cả. Deja Vu - hay chính xác là não bạn đã hoạt động theo một cơ chế khác khi có hiện tượng Deja Vu. Não hoạt động theo 2 phần, và có 1 phần bạn không thể nhận thức được là nó đang hoạt động. Và phần đó ghi lại những hoạt động xảy ra nhanh hơn mà mà bạn có thể nhận thức, nên khi bạn "chính thức" nhận thức, phần não kia tự dưng pop up kể lại chuyện mà nó đã nhận thức được trước khi bạn chính thức nhận thức, thành thử bạn nghĩ là mình đã trải qua chuyện này rồi.

Presque Vu: rõ ràng mà mình biết nhưng mình không nhớ
Kiểu như: trời ơi tôi biết thằng đó lâu lắm rồi, nó mặc underwear hiệu gì tôi cũng biết mà sao tôi không nhớ tên nó vầy nè.

Jamais Vu: biết rất rõ nhưng cảm thấy rất lạ
Cái này cực kỳ dễ ví dụ và thường xuyên gặp với những người hay nói nhiều / viết nhiều: hãy viết bất kỳ một chữ nào đó vài chục lần, và tự dưng bạn sẽ phải nghiêm túc nhìn nhận lại xem bản thân có viết sai chính tả hay không, hoặc bản thân mình có từng quen biết cái chữ này thiệt không.

Trăng trăng trăng trăng trăng trăng trăng trăng trăng trăng trăng trăng trăng trăng ...

3. "Qualia"
Chữ này chưa tìm ra từ điển nào dịch được nó. Nhưng mình dịch là: cảm nhận. Nó liên quan chặt chẽ tới phần 1. Qualia nghĩa là thứ trong đầu mình, là cảm nhận do bản thân mình tự cảm thấy, không thể chia sẻ, không thể diễn tả một cách chính xác hay bắt người ta nghĩ như mình. Và thậm chí có bắt, cũng không thể nào kiểm tra được là người ta có suy nghĩ như mình không.

4. Anamorphic Illusion

5. Kết luận: mọi thứ trên đời đều là không thật. Mà rốt cuộc, định nghĩa của "thật" là gì?